İnternet Programcılığı Ders 2 || PHP Temel İşlemler

İnternet Programcılığı Ders 2 || PHP Temel İşlemler

 

Bir önceki dersimizde PHP programını çalıştırabilmek için gerekli olan programların kurulumundan bahsetmiştik. Bu makalemizde de PHP programının temel işlemlerinden bahsedeceğiz.

 

1. Programların Kaydedilmesi

PHP’yi kısaca, HTML kodları arasına gömülmüş server tabanlı script dili olarak tanımlayabiliriz. Bu tanımda dikkat etmemiz gereken üç önemli nokta vardır:

 HTML kodları arasına gömülmüş olması.
 Server tabanlı olması
 Script dili olması. Şimdi bu üç unsurun ne anlama geldiğine bakalım:

Daha önceden basic veya daha farklı bir dilde program yazmış arkadaşlar bilirler. Yazdığımız programın çalıştırılabilmesi için o program diline özgü derleyici tarafından derlenerek exe veya com uzantılı dosya oluşturulması gerekmektedir. Derleme sonucu oluşan exe veya com uzantılı bu dosyaları bir metin editörü ile açtığımızda birçok anlamsız karakterden oluştuğunu görürüz. Bunun sebebi yazdığımız kodların derlenerek makine diline çevrilmiş olmasıdır. Programcılar arasında bu tarz programlama dillerine gerçek program adı verilmektedir.

Gerçek program dillerinde derleme işlemi bir kez yapılır ve bundan sonra derlenen program derleyiciden bağımsız olarak çalışır. Oysa script dili tarzında yazılmış bir program açık koda sahip olmakla birlikte(encode edilmiş php dosyaları hariç, metin editörü ile baktığımızda kodu her zaman görebiliriz ) derleme işlemi programın her çalıştırılmasında yeniden yapılır.

Bu nedenle script dili ile yazılmış bir program derleyicisi olmadan hiçbir işe yaramayacaktır. Bir önceki dersteki makalelerde bunlardan bahsedilmişti. Bunun için wampserver kullanabilirsiniz.

Bu da bize şunu gösteriyor ki uygulamalarımıza başlamadan önce PHP derleyicisine sahip olmalıyız.


Resim 2.1:Dosya doğru isimlendirme Resim 2.2:Dosya yanlış isimlendirme

**PHP derleyici ve sunucunun bulunmadığı ortamlarda php uzantılı dosyalar çalışmaz.Php kodları kullanılarak yazılan dosyalara php uzantısı verilmelidir.

2. Kodların Yazılışı

PHP’ nin bu kadar kolay kullanılabilir bir dil olmasındaki en önemli unsurlardan biri de HTML kodları arasına gömülebilir olmasıdır. PHP kodları <? PHP ?> ayraçları arasında yer alır. Frontpage veya başka bir editör kullanarak oluşturduğumuz web sayfamızın HTML kodları arasına PHP kodlarını kolaylıkla ekleyebiliriz. Bir browser php uzantılı dosyamızı görüntülemek istediğinde server bunun PHP derleyicisi tarafından derlenmesi gerektiğini anlayarak bu dosyayı PHP derleyicisine gönderir.

Yukarıdaki örnekte, soldaki sunucu ve derleyici olmadan çalışmaz. Sağdaki program ise direk internet tarayıcı ile çağrıldığı zaman çalışır.

Php uzantılı dosya yorumlayıcı tarafından okunarak. <? PHP ?> ayraçları arasındaki kodlar değerlendirilir ve bir sonuca bağlanır. Ayraçlar dışında kalan kısımlar hiçbir şekilde işlem görmeden browser’a yollanır.

 

 Yukarıdaki örnekte, sağdaki program yorumlayıcı tarafından okunarak sağdaki gibi değerlendirilir.

PHP kodu, HTML kodlarının içine 4 farklı şekilde yazılabilir.

Kısa Stil <? Buraya PHP kodu yazılacak ?>
XML Stil <?php Buraya PHP kodu yazılacak?>
Script Stil <script language=’php’> Buraya PHP kodu yazılacak </script>
Asp Stil <%Buraya PHP kodu yazılacak%>

Biz çalışmalarımızda çoğunlukla XML sitilini kullanacağız.

3. Yorum Satırı

Uzun programlar yazarken belli yerlerde ne yaptığımızı sonradan hatırlamak için kısa açıklamalar yazmak isteyebiliriz. Sunucu tarafından yorumlanmayan bu kodlara yorum satırı denir.PHP’de iki çeşit yorum satırı vardır. Bunlar:

“//” : Tek satır kullanılarak yapılan açıklamalar için kullanılır.

    “/* yorum alanı */” : Birden çok satır kullanılarak yapılan açıklamalarda kullanılır.

Aşağıdaki programda php kullanımını yeni öğrenen birisi için kod sonlarına “//” işareti ile açıklamada bulunduk.


Aynı anda birden fazla yorum satırı bırakmak istiyorsak yorum satırını “/*” ve “*/” kodları arasına almamız yeterli olacaktır.


4. Editör Kullanarak Hızlı Kod Yazma ve Çalıştırma

Php programı yazmak için editör programlarından herhangi birini kullanabiliriz. Bu, not defteri, wordpad veya kelime işlemci yazılımı olabilir. Ama kullanım kolaylığı bakımından Web Tasarım Editörü kullanmak daha avantajlıdır.

Özel amaçlı hazırlanmış bu editör programları kodları, değişkenleri, fonksiyonları farklı renkte verip size kullanım kolaylığı sağlar. Ayrıca kod kütüphanesi sayesinde kodların ilk harfini yazar yazmaz geri kalanını size tamamlamanızda yardımcı olur.

    

Resim 2.3: Not defteri ile kod yazma Resim 2.4: Yazılım editörü ile kod yazma

Yukarıdaki örnekte de görüldüğü gibi program yazılım editörlerinden faydalanmak yazım kolaylığı açısından daha avantajlıdır.

Buraya kadar öğrendiklerimizin ışığında biz de ilk programımızı yazalım. Program yazmaktaki amacın bir sorunu çözmek olduğunu da unutmayalım.

Örnek: Kısa ve uzun kenarı verilen dikdörtgenin alanını bulan bir program yazalım:

a=5 b=10
 Alan=a*b
Alan=5*10
Alan=50

Bu programı not defteri yardımıyla yazalım:

Resim 2.5: Not defteri ile program çalışması

 Yazdığımız programı deneme.php uzantısı ile kaydediyoruz.

**Program yazarken atama ve komutlardan sonraki satır sonlarına noktalı virgül (;) konulmaktadır. Ayrıca çarpma işlemi php dilinde yıldız(*) işareti ile yapılmaktadır.

    Resim 2.6: Not defteri ile programın kaydedilmesi

 Dosya uzantımızın php olmasına dikkat ediyoruz.


 Resim 2.7: Program isminin ve uzantısının yazılması

Şu an bu bilgisayarda hazır paket olduğu için EasyPHP için==>> C>Appserv>www klasörü veya WAMPSERVER için==>> C>Wampserver> www altına atılan php programları çalıştırılacaktır. Farklı yerlere kaydettiğiniz programlarımızı çalıştıramayacağız.

**Kayıt yapacağınız klasör, kurulu olan sunucu programlarına göre ufak farklılıklar gösterebilir.Örneğin klasör ismi “www” yerine “htdocs” olabilir.

 Kaydettiğimiz programı çalıştırmadan önce Apache Server’i çalıştırmamız gerekmektedir.

Programınızı çalıştırmak için tarayıcınızın adres çubuğuna http://localhost/dosyaadi.php yazmanız gerekmektedir. Ya da local hostunuzu temsil eden ip numarasını (127.0.0.1) yazabilirsiniz.

Bu işlemleri yaptığınız takdirde programınızın çalıştığını göreceksiniz. Apache server kapatılıp program çalıştırılmak istenirse bağlantı hatası verdiğini göreceksiniz. Dolaysıyla programınız çalışmayacaktır.

Aynı programı Web Tasarım Editörü kullanarak yazdığımızda aşağıdaki gibi renkli bir görüntü elde ederiz. Bu tür editörlerle çalışmak program yazımı ve takibi açısından kolaylık sağlar.

 Resim 2.9: Yazılım editörü ile program yazma

 Yazdığımız programı File>Save menüsü yardımıyla localhost’ un çalıştığı dizine kaydedebiliriz.

 Bu program da apache server açıkken tarayıcının adres çubuğuna http://localhost/dosyaadi.php adresine girerek çalıştırılabilir.

KAYNAK: Megep modüllerinden alıntı yapılmıştır.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir